«وَجَزَاهُم بِمَا صَبَرُوا جَنَّةَ وَحَرِيرا الإنسان»
آیه ۱۲ سوره انسان
«و به پاداش صبری که کردند بهشت و لباس های حریر بهشتی به آنان پاداش داد.»
این پاداش به این خاطر است که
خواندن نماز صبح سخت است.
روزه گرفتن خسته کننده است.
بجا آوردن حج، طاقت فرسا است.
گفتن کلمه حق خطرناک است.
شهوت، لذت بخش و ثروت، عزیز است.
عفت و پاکدامنی نیاز به مجاهدت و کوشش دارد.
امانت داری از خیانت سخت تر است.
چشم پوشی مخالف هوا و هوس است.
و نفس به بدی فرمان می دهد.
و راه بهشت پر از خار و خاشاک است در حالی که راه رسیدن به دنبال کردن جهنم هموار!!
اسم تَفضیل:
برتری کسی یا چیزی را بر کسی یا چیزی دیگر می رساند.
مانند: عِلیٌ اَعلَمُ مِن حَسَنٍ ( علی از حسن داناتر است )
طریقه ساخت :
اَفعَل ( مذکّر ) مانند: اَکبَر ، اَصغَر
فُعلی ( مونث ) مانند: کُبری ، صُغری
اگر کلمه ای بر وزن اَفعَل باشد اما به رنگ و عیب دلالت کند در آن صورت اسم تفضیل نیست ( صفت مشبّهه می باشد.. برای اطلاعات بیشتر)
مانند: اَخضَر ( سبز ) / اَبکَم ( لال )
مهم ترین رنگ ها عبارتند از :
( اسود - سوداء ) سیاه / ( اخضر خضراء ) سبز / ( ابیض - بیضاء ) سفید / ( احمر - حمراء ) قرمز / ( ازرق - زرقاء ) آبی / ( اصفر - صفراء ) زرد
مهم ترین عیب ها عبارتند از :
( اَبکم - بکماء ) لال / ( اَعمی - عمیاء ) کور / ( اَخرس - خرساء ) گنگ / ( اعوج - عوجاء ) کج / ( احمق - حمقاء ) ابله / ( اصمّ - صمّاء ) کر / ( احول - حولاء ) لوچ
اسم تفضیل گاهی بر وزن ( اَفَلّ ) می آید . مانند:
اَقَلّ ، اَصَحّ ، اَشَدّ ، اَحَبّ ، اَهَمّ ، اَخَصّ و …
گاهی اوقات بر وزن ( اَفعٰی ) می آید. مانند: اَخفی ، اَقوی و….
البته این دو وزن همان وزن أفعَل هستند که به خاطر سادگی در تلفظ به این شکل خوانش می شوند..
نکات تکمیــــــلی :
1) هر گاه بعد از اسم تفضیل حرف جرّ ( مِن ) بیاید آن اسم تفضیل معادل صفت تفضیلی ( تر ) در فارسی ترجمه می گردد .
مثال:
اَنتَ اَفضَلُ مِن عَلیٍّ : تو برتر از علی هستی.
2) اگر اسم تفضیل مضاف واقع گردد ( یعنی دارای مضاف الیه باشد ) معادل صفت عالی ( ترین ) در فارسی ترجمه می گردد .
مثال:
اَنتَ اَفضَلُ التَّلامیذِ : تو برترین دانش آموز هستی
3) اسم های تفضیلی که بر وزن ( اَفعَل ) هستند معمولاً بر وزن ( اَفاعِل ) جمع بسته می شوند :
مثال :
اَکبَر ⇦ اَکابِر / اَعظَم ⇦ اَعاظِم / اَفضَل ⇦ اَفاضِل
البته اگر جمع مکسّر بر وزن اَفاعِل بر برتری دلالت نکند ، اسم تفضیل نیست ، پس باید به مفردش دقت کنیم :
اَصابِع ( مفردش اَصبَع : انگشت ) / اَماکِن ( مفردش مَکان )
4 ) کلماتی که بر وزن اَفعٰی هستند ، اگر به یک ضمیر متصل شوند الفِ کوتاه به صورت کشیده نوشته می شود یعنی به صورت ( اَفعا )
مثال : اَتقی + کُم ⇦ اَتقاکُم
5 ) اگر اسم تفضیل نکره باشد برای مفرد ، مثنی ، جمع ، مذکر و مونث به شکل یکسان ( اَفعَل ) به کار می رود . مثال :
هُوَ اَفضل / هیَ اَفضل / بِزینَهٍ اَفضل / نحنُ افضل / انا اَفضل
6 ) برای مقایسه میان مؤنث ها هم از وزن اَفعَل استفاده می کنیم :
مَریَمُ اَعلَمُ مِن فاطِمَة
البته اگر بخواهیم اسم تفضیل را به عنوان صفتِ یک اسم مونث به کار ببریم ، غالباً از همان وزن فُعلٰی کمک می گیریم :
دانش آموزِ دیگر : تِلمیذٍ آخَر / تِلمیذَةٍ اُخرٰی
7 ) دقت کنید که وزن #أفعل می تواند چند جور باشد :
الف ) اســم :
اسم تفضیل
رنگ و عیب ( صفت مشبّهه )
ب ) فعــل :
▪️ماضی باب افعال بر وزن اَفعَلَ
▪️مضارع باب افعال صیغه متکلم وحده بر وزن اُفعِلُ
▪️امر باب افعال بر وزن اَفعِل
▪️مضارع ثلاثی مجرد بر وزن اَفعَلُ
مثال :
احسَنَ الناسُ … : مردم نیکی کردند ( اَحسَنَ : فعل ماضی )
اَحسَنَ الناسَ … : به مردم نیکی کرد ( اَحسَنَ : فعل ماضی – فاعلش ضمیر مستتر هو )
اَحسَنُ الناسِ مَن … : بهترین مردم کسی است که … ( احسن اسم تفضیل و مبتدا )
اَحسِن الناس َ : به مردم نیکی کن ( احسِن : فعل امر)
اُحسِنُ الناس َ : به مردم نیکی می کنم ( اُحسِنُ : فعل مضارع متکلم وحده )
8) دقت
آخَر ⇦ بر وزن اَفعَل ⇦ در ترجمه ⇦ دیگر ( اسم تفضیل ) / مونث اش : اُخرٰی ( بر وزن فُعلی )
آخِر⇦ بر وزن⇦ فاعِل ⇦ در ترجمه ⇦پایان – آخر ( اسم فاعل ) / مؤنث اش : آخِرَة
اَوَّل⇦ بر وزن ⇦اَفعَل ⇦ اسم تفضیل / مؤنث اش : اُولٰی ( بر وزن فُعلی )
9) دو کلمه خیـــر و شــَرّ :
اسم تفضیل هستند :
- اگر به معنی بهتر و بدتر باشند مثلا بعدشان حرف جرّ مِن بیاید
مانند :
العِلمُ خَیرٌ مِنَ المالِ : علم بهتر از مال است .
- اگر به معنی بهترین و بدترین باشند مثلا بعدشان مضاف الیه بیاید و سپس اسم موصول مَن بیاید مانند :
خیر الناسِ مَن یَنفَعُ الناسَ : بهترین مردم کسی است که به مردم نفع برساند .
اسم تفضیل نیستند :
- اگر به معنای ( خوب / خوبی ) و ( بد / بدی ) بیایند مثلا خودشان صفت شوند
مانند : اَلعَمَلُ الخَیرُ یَنفَعُکَ : کار خوب به تو نفع می رساند.
اگر حرف( ال )در اولشان بیاید غالباً به معنای خوبی وبدی می باشند.
دعای سریع الاجابه امام سجاد علیهالسلام را به هر تعداد میتوانید بخوانید :
«إِلَهِی کَیْفَ أَدْعُوکَ وَ أَنَا أَنَا وَ کَیْفَ أَقْطَعُ رَجَائِی مِنْکَ وَ أَنْتَ أَنْتَ إِلَهِی إِذَا لَمْ أَسْأَلْکَ فَتُعْطِیَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَسْأَلُهُ فَیُعْطِینِی إِلَهِی إِذَا لَمْ أَدْعُکَ [أَدْعُوکَ ] فَتَسْتَجِیبَ لِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَدْعُوهُ فَیَسْتَجِیبُ لِی إِلَهِی إِذَا لَمْ أَتَضَرَّعْ إِلَیْکَ فَتَرْحَمَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ فَیَرْحَمُنِی إِلَهِی فَکَمَا فَلَقْتَ الْبَحْرَ لِمُوسَی عَلَیْهِ السَّلامُ وَ نَجَّیْتَهُ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تُنَجِّیَنِی مِمَّا أَنَا فِیهِ وَ تُفَرِّجَ عَنِّی فَرَجاً عَاجِلاً غَیْرَ آجِلٍ بِفَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.»
۱. إِلَهِی کَیْفَ أَدْعُوکَ وَ أَنَا أَنَا»
إِلَهِی….منادى مضاف منصوب، و یاء متکلم مضافٌإلیه
«کَیْفَ»… اسم استفهام در محل نصب، مفعول مطلق یا حال.
«أَدْعُوکَ….. فعل مضارع مرفوع، فاعل مستتر (أنا)، و «ک» مفعولبه.
«أنا»…. اول مبتدا، «أنا» دوم خبر.
۲. «وَ کَیْفَ أَقْطَعُ رَجَائِی مِنْکَ وَ أَنْتَ أَنْتَ»
«کَیْفَ» = اسم استفهام حال.
«أَقْطَعُ» = فعل مضارع مرفوع، فاعل مستتر (أنا).
«رَجَائِی» = مفعولبه اول (امیدم).
«مِنکَ» = جار و مجرور متعلق به «أقطع».
وَ أَنْتَ أَنْتَ….تأکید ضمیر رفع در مقام تعظیم خداوند؛ «تو همان خدایی»
۳. «إِلَهِی إِذَا لَمْ أَسْأَلْکَ فَتُعْطِیَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَسْأَلُهُ فَیُعْطِینِی»
«إِذَا» = ظرف زمان متضمن شرط.
«لَمْ أَسْأَلْکَ» = فعل ماضی منفی، فاعل مستتر (أنا)، «کَ» مفعول.
«فَتُعْطِیَنِی» = فعل مضارع مرفوع با فاء تفریع، «نِی» مفعولبه.
«فَـ» تفریع یا استفهام انکاری.
«مَنْ ذَا الَّذِی» = اسم استفهام مرکب (یعنی: کیست کسی که).
«أَسْأَلُهُ» = فعل مضارع مرفوع، فاعل (أنا)، مفعول (هُ).
«فَیُعْطِینِی» = فعل مضارع، فاء تعقیب و سببیه.
۴. «إِلَهِی إِذَا لَمْ أَدْعُکَ فَتَسْتَجِیبَ لِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَدْعُوهُ فَیَسْتَجِیبُ لِی»
الگوی نحوی همانند جملهی قبل است.
«إِذَا» شرطیه ظرفیه.
«لَمْ أَدْعُکَ» = ماضی منفی، فعل + فاعل + مفعول.
«فَتَسْتَجِیبَ لِی» = مضارع منصوب بعد از فاء سببیه (لأنّه مسبوقٌ بلامِ النفی و الفاء).
۵. «إِلَهِی إِذَا لَمْ أَتَضَرَّعْ إِلَیْکَ فَتَرْحَمَنِی فَمَنْ ذَا الَّذِی أَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ فَیَرْحَمُنِی»
ساختار همانند قبل: جمله شرطیه با فاء سببیه.
«أَتَضَرَّعْ» = فعل مضارع منصوب بعد از «إِذَا» (جواب شرط محذوف، تُقدّر: فمن یرحمنی؟)
۶. «إِلَهِی فَکَمَا فَلَقْتَ الْبَحْرَ لِمُوسَى عَلَیْهِ السَّلَامُ وَ نَجَّیْتَهُ»
«فَکَمَا» = الفاء تفریع + کاف تشبیه.
«فَلَقْتَ» = فعل ماضی، فاعل مستتر (أنت).
«الْبَحْرَ» = مفعولبه.
«لِمُوسَى» = جار و مجرور مفعولٌله.
«وَ نَجَّیْتَهُ» = فعل ماضی، فاعل (أنت)، مفعولبه (هُ).
۷. «أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ تُنَجِّیَنِی مِمَّا أَنَا فِیهِ وَ تُفَرِّجَ عَنِّی فَرَجاً عَاجِلاً غَیْرَ آجِلٍ»
«أَسْأَلُکَ» = فعل مضارع، فاعل (أنا)، مفعول (کَ).
«أَنْ تُصَلِّیَ» و «أَنْ تُنَجِّیَنِی» و «وَ تُفَرِّجَ» = أفعال مضارعه منصوبه بأن المصدریه، معطوفه.
«مِمَّا أَنَا فِیهِ» = جار و مجرور متعلق به «تنجّینی».
«فَرَجاً» = مفعولبه دومِ «تُفَرِّجَ».
«عَاجِلاً غَیْرَ آجِلٍ» = صفتان لـ«فَرَجاً».
«بِفَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ» = جار و مجرور متعلق به محذوف (أطلبُ أو أسألُکَ).
«یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ» = نداء تعظیم.
اقسام فعل مضارع در زبان فارسی
1. مضارع مرفوع : داشتن یکی از حروف مضارع (أ-ت-ی –ن) در اول فعل و مرفوع بودن آخر فعل یعنی ضمه –ُ داشتن یا نون (نِ- نَ) داشتن در آخر فعل ، فعل مضارع مرفوع را تشکیل می دهد که در زبان فارسی به صورت مضارع اخباری ترجمه می شود .
نتیجه: مضارع مرفوع در عربی = مضارع اخباری در فارسی = أذهبُ : می روم یَذهبونَ : می روند.
مضارع اخباری : فعلی است که وقوع آن در زمان حال قطعی است.
روش ساخت مضارع اخباری در زبان فارسی :
▪️می + بن مضارع + شناسه : می نویسم – می نویسی – می نویسد – می نویسیم – می نویسید – می نویسند
مضارع مرفوع را چگونه منفی کنیم ؟ مضارع مرفوع را بواسطه ((لا)) نافیة و گاهی بواسطه ((ما)) ی نافیه منفی می کنیم که به آن مضارع منفی می گوییم و معادل مضارع اخباری منفی در فارسی ترجمه می کنیم.
مضارع منفی = مضارع اخباری منفی
لا یَذهَبُ = نمی رود ما یذهبُ = نمی رود
‼️ توجـه : لای نافیه مخصوص منفی کردن فعل مضارع و ما ی نافیه مخصوص منفی کردن فعل ماضی است اما گاهی (( ما)) ی نافیه بر سر فعل مضارع می آید و آن را منفی می کند.
2. مضارع مستقْبل یا آینده : بر انجام عملی در آینده دلالت دارد.
روش ساخت مضارع مُستقبل در زبان فارسی :
▪️فعل کمکی خواه + شناسه + فعل ماضی مورد نظر : خواهم رفت - خواهی رفت – خواهد رفت – خواهیم رفت – خواهید رفت – خواهند رفت
روش ساخت مضارع مستقبل مثبت در زبان عربی :
▪️سَ یا سوفَ + فعل مضارع مرفوع = سَیذهَبُ = خواهد رفت ( بزودی خواهد رفت ) سوفَ یَذهَبُ = خواهد رفت (بزودی خواهد رفت ) – سوف ینجحُ علیٌّ فی الامتحان : علی در امتحان قبول خواهد شد
نکته : سوف برای آینده دور به کار می رود اما (( سَ) برای آینده نزدیک به کار می رود . لذا در ترجمه سَوفَ از لفظ ((بزودی)) استفاده نمی کنیم
نکته: جواب شرط به صورت مضارع اخباری یا مضارع مُستقبل ترجمه می شود؛
اِن تنصروا للهَ ینصرْکم : اگر خدا را یاری کنید او شمارا یاری خواهد کرد (یاری می کند )
نکته : استفاده از قیودی چون (( غداً – الاسبوع المُقبل،العام المُقبل و…) همراه فعل مضارع به جمله معنای مُستقبل می بخشد :
یذهبُ علیٌّ غداً : علی فردا خواهد رفت
روش ساخت مضارع مستقبل منفی در زبان عربی :
▪️لن + فعل مضارع منصوب = لَن یذهَبَ : هرگز نخواهد رفت
▪️لن یدخلوا فی الجنّة = (( هر گز )) به بهشت داخل نخواهند شد
▪️لن تنجحوا فی الا متحان = (( هرگز)) در امتحان موفق نخواهید شد
‼️توجه: معنی لَنْ ((هرگز نه)) می باشد .
3. مضارع التزامی : بر وقوع فعلی همراه با شک و تردید و تمنا و لزوم …….. دلالت می کند اما وقوع آن مانند مضارع اخباری حتمی نیست.
موارد مضارع التزامی ( مثبت)
١ - حروف نصب ( اَن- کَی ( لِکَی) – حتَّی – لـ ِ + مضارع منصوب به صورت مضارع التزامی مثبت ترجمه می شود : اَن تذهَبَ : تا اینکه بروی
٢- قد + مضارع مرفوع = قد أذهبُ : شاید بروم قد تَذهَبُ: شاید بروی
٣- لام امر ((لـِ)) + مضارع غائب و متکلم:
لِیَذهبْ = باید برود
لأذهَبْ = باید بروم
۴- فعل شرط معادل مضارع التزامی ترجمه می شود (اگر چه ماضی باشد)
اِنْ تَدرسْ تنجَح ْ : اگر درس بخوانی قبول می شوی
۵ - فعل مضارع در جواب طلب معادل
مضارع التزامی مثبت ترجمه می شود : لا تتکاسَلْ تَفزْ : تنبلی مکن تا رستگار بشوی.
نکته : حرف ناصبه (( لَن)) همراه فعل مضارع ،معنای فعل مضارع را به مُستقبل منفی تبدیل می کند بر عکس دیگر حروف ناصبه که معنی مثبت دارند.
لنَ یتکاسَلَ : هرگز تنبلی نخواهد کرد.
نکته: در ترجمه لام امر (( لـِ)) همراه با شش صیغه غائب و دو صیغه متکلم از لفظ (( باید )) استفاده می شود . مانند : لِیَکَتُبْ : باید بنویسد .
مضارع التزامی منفی : ترکیب ((لا)) ی ناهیه با شش صیغه مضارع غائب و دو صیغه متکلِّم در ترجمه معادل مضارع التزامی منفی خواهد بود:
لا یَکذبْ: دروغ نگوید (نباید دروغ بگوید )
مضارع مستمر (ملموس) : تداوم عملی را در زمان حال بیان می کند.
روش ساخت مضارع مستمر در زبان فارسی : ( فعل دارم + مضارع اخباری ) دارم می روم – داری می روی – دارد می رود
روش ساخت مضارع مستمر(ملموس) در زبان عربی:
1. لـَ + فعل مضارع = لَأذهبُ = دارم می روم – لَیستَمعونَ: دارند گوش می دهند
2. فعل مضارع (کان) قبل از مضارع مرفوع = یکونُ محمدٌ یَکتبُ = محمد دارد می نویسد
أکونُ أذهبُ= دارم می روم تکونُ تذهبُ = داری می روی
امر منفی : تر کیب (لای) ی ناهیه همراه با شش صیغه مضارع مخاطب در ترجمه فارسی معادل امر منفی خواهد بود :
لاتکذب ْ= دروغ نگو - لا تقربا هذه الشجرة = به این درخت نزدیک نشوید.
بقره/۹۰: وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ
فرق «عَذاب اَلیم» و «عَذاب عَظیٖم» و
«عذاب مُهین»:
عظیم ناظر به کمّیت عذاب است
اَلیم ناظر به کیفیّت عذاب
مُهین ناظر به توهین و تحقیرآمیز بودن عذاب
بقره/۸۳: وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَىٰ
وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ
فرق «مِسْکین» و «فَقیر» و «إبنُ السَّبیل»:
فقیر نیازمندی است که میتواند دنبال حاجت برود
ولی مسکین زمین گیر است که هیچ تلاشی نمیتواند بکند
ابن السبیل نیازمندی است که از دارایی خود دور افتاده هست.
بقره/۸۸ : لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا مَا
يُؤْمِنُونَ
فرق «قَلیلاً» با «قَلیلاً مٰا» :
حرف «مٰا» برای تاکید مفهوم کلمه ی قبل است.
قلیلاً یعنی اندک ،کم.
ولی قَلیلاً ما ، یعنی بسیار کم .
کثیراً یعنی بسیار، ولی «کثیراً مٰا» یعنی بسیار زیاد.
بقره/۹۰: وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ
فرق «مُهیٖن» و «مَهیٖن» :
مُهیٖن از باب اِفعال به معنای خوار کننده است
ولی مَهیٖن صفت مشبهه است یعنی خوار
فرق « مِثْل » و « مَثَل » :
مَثَل ناظر به مشابهت و مشارکت دو چیز
در صفات است.
خدا مَثَل دارد « و للهِ المَثَلُ الْاَعْلی ».
کسی که مهربانی،علم،خلّاقیت و
مانند آنها را دارد، مَثَل خداست.
مِثْل ، ناظر به مشابهت و مشارکت
در ماهیّت و ذات است.
از این رو خدا مِثْل ندارد « لیس کَمِثْلِه شَیء»
عاقبت دهن کجی به اهل بیت
روز هفتم محرم که عمر سعد فرات را محاصره کرد و آب را بر امام حسین(ع) و اصحاب و خاندانش بست یکی از یزیدیان به نام عبیدالله بن حصین ازدی خطاب به امام(ع) فریاد زد: «ای حسین این آب را نمی بینی همرنگ آسمان؟ والله ، از آن قطره ای نخواهی چشید تا از تشنگی درگذری!» و امام(ع) فرمودند: خدایا او را از تشنگی بکش و هرگز او را نیامرز
حمید بن مسلم گفت: «به خدا سوگند که پس از آن به دیدار او رفتم و بیمار بود مبتلا به بیماری استسقا). سوگند به آن خدایی که معبودی غیر از او نیست، دیدم آب می آشامید تا شکمش بالا میآمد و آن را قی میکرد بالا می آورد و باز فریاد میزد العطش العطش باز آب میخورد تا شکمش ورم میکرد و سیراب نمیشد کار او همین بود تا جان داد. نفس المهموم ص (۱۸۲) :پیام بنای کار خداوند بر این نیست که مردم را به ،زور هدایت کند امام معصوم هم بنا نیست کارش را با نفرین پیش ببرد؛ اما اگر حکمت خداوند اقتضا کند که ولی خدا نفرین ،کند روزگار نفرین شونده سیاه است؛ بدون آن که توفیق توبه و جبران پیدا کند مراقب باشیم که به ولی خداوند دهن کجی نکنیم علیه امامان معصوم (ع) حرف نزنیم و مطلب ننویسیم؛ چرا که صبر خداوند هم تا جایی است که حکمتش اقتضا کند
آل نبی(ص) چو دست تظلّم برآورند..
ارکانِ عرش را به تلاطم درآورند!
از او درباره ی عشق پرسیدم:
گفت: عشق آتشی است که آرام میسوزاندت؛ نه آن قدر که فریاد بزنی نه آنقدر که بمیری. فقط آن قدر که دیگر خودت نباشی..
خلاصه ترجمه فعل های عربی
کتب: نوشت
ماکتب: ننوشت
قد کتب: نوشته است (ماضی نقلی)
کان قد کتب / کان کتب: نوشته بود ( ماضی بعید)
کان یکتب : مینوشت ( ماضی استمراری)
لیت….کتب : مینوشت / نوشته بود
لو کتب کتبتُ: اگرمینوشت مینوشتم
یکتُب : مینویسد
لا یکتُبُ : نمینویسد
لا یکتبْ: نبايد بنويسد
ليكتبْ: بايد بنويسد
لیکتبَ : تا بنویسد
أَن يكتبَ: که بنويسد
اِن یکتبْ أَکتبْ:اگر بنويسد می نویسم
لا تكتُبْ : ننویس
اُکتُبْ : بنویس
سیکتبُ(سوف یکتب): خواهد نوشت
لم یکتبْ : ننوشت/ ننوشته است
لن یکتبَ : نخواهد نوشت
لیت(کاش) ، لعلّ(امید است) ….. یکتب: بنویسد
قد یکتبُ: گاهی می نویسد /شاید بنویسد
مَن یکتُبْ أَکتُبْ: هرکس بنويسد می نویسم.
مَن یکتبُ ؟ :چه کسی می نویسد؟
کُتِبَ : نوشته شد
یُکتَبُ( مضارع مجهول) : نوشته میشود
کلماتی که غالباً نقش مفعول فیه میگیرند:
أبداً، أصلاً، إزاء (معرب و دائما منصوب)، الآنَ (ظرف زمان و مبنى بر فتح، أمداً، أمس، أنَّى (اسم شرط)، أينَ، أيّانَ، بعدَ، بينَ، بينَما ،بينا ، تُجاه ، تلقا، ثَمَّ (ظرف مكان)، حيثُ ، حيثُما، أولاً ثانیاً، (دائماً ظرف یا مفعول مطلق ، صفت برای مصدر محذوف)
کلماتی که غالباً نقش مفعول مطلق میگیرند:
أيضاً، بُؤساً (بُؤساً لِلخامِلينَ)، بُعداً (بُعداً لِلكاذب) ، حَمداً، حقّاً ، یقینا، بتّة ، البتة، خاصّةً، سبحانَ (سبحانَ الله)، مَعاذ (معاذَ الله)، سَمعاً و طاعةً، صبراً، صراحةً، عجباً، فَضلاً، لَبّيك ، هنیئا، وفاقا اجماعا اتفاقا، قطعا ، حتما ، شکرا ، عفوا، سمعا و طاعة، اصلا ، رأسا ، خصوصا (یا حال)
کلماتی که غالباً نقش حال میگیرند:
بَغتةً، مطلقاً، خلافاً، سِرّاً ، طُرّاً ، كافّةً ، قاطبةً (يعنى: همگی)، عیاناً ، فرادَی، هلّم جرّاً تأویل به حال جارّاً
کلماتی که غالباً منصوب به نزع خافض هستند:
معنىً، لفظاً، لغةً، اصطلاحاً (و هو اصطلاحاً: …)، عرفاً ، عقلاً، شرعاً
(استاد شیرافکن: ظرف مجازی ، نحو کاربردی عالی: مفعول مطلق)
کلماتی که غالباً مفعول به براى عامل محذوف هستند:
أهلاً و سهلاً (یا منصوب به نره خافض)
كلّ در عبارت: “كلّ شيءٍ و لا هذا”
عذيرَک
مفعول له
بناءاً، نظراً
تمییز
لا خلاف ظاهراً
کتاب چرا تا به حال کسی اینها را به من نگفته بود؟ راهنمایی تمامعیار برای تابآوری در مقابل مشکلات زندگیست. جولی اسمیت با بهرهگیری از تجارب خود در زمینهی روانشناسی بالینی، مجموعهای از نکات را به شما ارائه کرده که با استفاده از آنها میتوانید کنترل بیشتری نسبت به مشکلات داشته باشید و ابزارهای کارآمدتری برای مقابله با چالشها بیابید. گفتنیست که این اثر در فهرست پرفروشترین کتابهای حوزهی روانشناسی در سرتاسر کشورهای جهان قرار گرفته است.
درباره نویسنده
دکتر جولی اسمیت روانشناس بالینی با بیش از ده سال تجربه است که از طریق شبکههای اجتماعی به شهرت گستردهای دست یافته است. او حساب کاربری خود را در تیکتاک راهاندازی کرد تا خدمات روانشناسی را در دسترستر کند و میلیونها دنبالکننده در پلتفرمهای مختلف به دست آورد. محتوای او بیش از ۲۰ میلیون لایک دریافت کرده است که نشاندهنده توانایی او در ارتباط با مخاطبان گسترده در موضوعات سلامت روان است. اسمیت دامنه فعالیت خود را فراتر از شبکههای اجتماعی گسترش داده و در برنامههای مختلف بیبیسی، سیانان اینترنشنال و رادیو ۵ لایو حضور یافته است. او همچنین به روزنامههای معتبری مانند دیلی تلگراف و ایونینگ استاندارد نیز مطالبی ارائه کرده است. انتقال او از یک تأثیرگذار شبکههای اجتماعی به نویسنده، تعهد او به گسترش آگاهی در زمینه سلامت روان از طریق کانالهای متعدد را نشان میدهد
منسون وبلاگنویس حرفهای، کارآفرین و مربی سابق روابط عاطفی است که در سال 1984 متولد شده است. او از سال 2007 به افراد در مسائل عاطفی و روابط کمک میکند و با هزاران نفر از بیش از 30 کشور همکاری داشته است. منسون با کتاب “هنر ظریف بیخیالی” به شهرت گستردهای دست یافت که به یک پرفروش تبدیل شد و بحثهایی درباره فرهنگ خودیاری مدرن برانگیخت. سبک نوشتاری او به خاطر صداقت بیپرده، طنز و رویکرد غیرمتعارف به توسعه فردی شناخته شده است. منسون بهطور منظم وبلاگ خود را در markmanson.net بهروزرسانی میکند و همچنان افکار خود را درباره زندگی، روابط و بهبود فردی به اشتراک میگذارد.
کتاب هفت عادت مردمان موثر به عنوان یکی از پرفروشترین آثار نیویورک تایمز که با دستان پرتوان استفن ریچاردز کاوی نوشته شده است، عادات اشخاص موفق را با هم ترکیب کرده و آنها را قدرتمندانه طوری ارائه میدهد که بتوانید به آسانی از آنها استفاده کنید.
دربارهی کتاب هفت عادت مردمان موثر:
استفن ریچاردز کاوی (Stephen R Covey) در کتاب هفت عادت مردمان موثر (The 7 Habits of Highly Effective People) به شما نشان خواهد داد که اگر همّت کنید و دروازهی تغییر خودتان را باز کنید و طبق قوانین نوشته شدهی در این کتاب پیش بروید، به راحتی میتوانید رشدی تکاملی و انقلابی داشته باشید
کتاب عادت های اتمی (نوشتهشده در سال 2018)، راهکاری عملی و ثابت شده برای ساخت عادتهای خوب و کنار گذاشتن عادتهای بد ارائه میدهد. این کتاب، با استفاده از تحقیقات علمی و مثالهای واقعی نشان میدهد که چطور تغییرات رفتاری، به شکلگیری عادتهای جدید منجر میشوند و این عادتهای جدید به شما در دستیابی به موفقیت کمک میکنند.
نکات کلیدی
عادتهای کوچک به نتایج چشمگیر منجر میشوند
اگر بتوانید هر روز یک درصد بهتر شوید در پایان یک سال سی و هفت برابر بهتر خواهید شد.
اثر مرکب عادتها مانند بهره مرکب با گذشت زمان روی خودشان ساخته میشوند. بهبود کوچک یک درصدی هر روز در لحظه ممکن است ناچیز به نظر برسد اما در طول یک سال به بهبودی عظیم 37 برابری منجر می.شود این اصل هم برای عادتهای مثبت و هم برای عادتهای منفی صدق میکـ کند.
تجزیه ترکیب آیه 1 تا 38 سوره حج
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
۱.يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ ﴿١﴾
ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید، بی تردید زلزله قیامت، واقعه ای بزرگ است. (۱)
يَا..حرف ندا
ايُّهَا..منادی نکره مقصوده مبنی بر ضم محلا منصوب
النَّاسُ..بدل یا عطف بیان
اتَّقُوا..فعل و فاعل ضمیر متصل مرفوعی
رَبَّكُمْ ۚ..مفعول به منصوب
إِنَّ…حرف مشبهه به الفعل
زَلْزَلَةَ ..اسم ان منصوب
السَّاعَةِ… مضاف الیه مجرور
شَيْءٌ …خبر ان مرفوع…..جامد است نیازی به رابط ندارد
عَظِيمٌ..صفت برای شی مرفوع
اعراب جمل
ایها الناس…جمله ندا محلی از اعراب ندارد
اتقوا…جواب ندا محلی از اعراب ندارد
ادامه آیات در فایل زیر
تجزیه ترکیب آیات 59 تا 112 سوره انبیاء
قَالُوا مَنْ فَعَلَ هَٰذَا بِآلِهَتِنَا إِنَّهُ لَمِنَ الظَّالِمِينَ ﴿٥٩﴾
[چون به بتخانه آمدند، با شگفتی] گفتند: چه کسی این کار را با معبودانمان انجام داده است؟ به یقین او از ستمکاران است. (۵۹)
قالُوا} فعل ماضی، مبنی بر ضمه / (و) ضمیر متصل در محل رفع و فاعل {مَنْ} مبتدا، مرفوع یا در محل رفع {فَعَلَ} فعل ماضی، مبنی بر فتحه ظاهری یا تقدیری / فاعل، ضمیر مستتر (هو) در تقدیر / خبر در تقدیر یا محذوف یا در محل {هذا} مفعولٌ به، منصوب یا در محل نصب {بِآلِهَتِنا} حرف جر و اسم بعد از آن مجرور / (نا) ضمیر متصل در محل جر، مضاف الیه {إِنَّهُ} حرف مشبه بالفعل یا حرف نفی ناسخ / (ه) ضمیر متصل در محل نصب، اسم إنّ {لَمِنَ} (ل) حرف مزحلقه / حرف جر {الظَّالِمِینَ} اسم مجرور یا در محل جر / خبر إنَّ محذوف
ادامه در فایل زیر …
تجزیه ترکیب آیات 59 تا 112 سوره انبیاء
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ(255)
اللَّهُ ← لفظ جلاله, اسم عَلَم, معرفه, معرب(مبتدا و لفظاً مرفوع)
لَا ← حرف, عامل, مبنی بر سکون(لای نفی جنس)
إِلَٰهَ ← اسم, مفرد, مبنی بر فتح (اسم لَا)
*خبر لای نفی جنس محذوف است و در تقدیر «موجودٌ» می باشد.*
إِلَّا ← حرف, غیر عامل, مبنی بر سکون(ادات حصر)
هُوَ ← ضمیر منفصل, مفرد مذکر غایب, اسم, مبنی بر فتح, معرفه (بدل)
الْحَيُّ ← اسم ذوالام, مفرد, معرفه, معرب (خبر اللّه و لفظاً مرفوع)
الْقَيُّومُ ← صیغه ی مبالغه از قائِم, اسم, معرفه به ال, معرب (خبر دوم اللّه و لفظاً مرفوع)
لَا تَأْخُذُ← فعل نفی, مفرد مذکر مخاطب, (ء خ ذ), مهموز الفاء, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, معرب (فعل نفی)
هُ← ضمیر متصل منصوبی, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی بر ضم (مفعول و محلاً منصوب)
سِنَةٌ ← اسم, مونث مجازی, مفرد, معرب, غیر منصرف (فاعل(لَا تَأْخُذُ) و لفظاً مرفوع)
وَ← حرف, غیر عامل, مبنی بر فتح (واو عطف)
لَا ← حرف نفی, غیر عامل, مبنی بر سکون
نَوْمٌ ← اسم, مفرد, مذکر مجازی, نکره, معرب (معطوف به سِنَةٌ)
لَّهُ ← (لـَّ)حرف جر, عامل, مبنی بر فتح+ (هُ)ضمیر متصل, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی (جارومجرور+ متعلق محذوفش← خبر مقدم)
مَا ← اسم موصول مشترک, معرفه, مبنی بر سکون (مبتدای موخر و محلاً مرفوع)
فِي السَّمَاوَاتِ ← (فِي)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+ (السَّمَاوَاتِ)اسم ذوالام, جمع, معرفه, معرب (جارومجرور+ متعلق محذوفش← جمله صله مَا)
وَ← واو عطف
مَا ← اسم موصول مشترک, معرفه, مبنی بر سکون (معطوف)
فِي الْأَرْضِ ← (فِي)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+ (الْأَرْضِ)اسم ذوالام, مفرد, معرفه, معرب (جارومجرور+ متعلق محذوفش← جمله صله مَا)
مَن ← اسم استفهام, مبنی بر سکون, غیر عامل, نکره (مبتدا و محلاً مرفوع)
ذَا ← اسم اشاره, مبنی بر سکون, معرفه (خبر و محلاً مرفوع)
الَّذِي ← اسم موصول خاص, مفرد مذکر, مبنی بر سکون, معرفه (صفت)
يَشْفَعُ ← فعل مضارع, مفرد مذکر غایب, (ش ف ع), صحیح_سالم, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, مبنی
[جمله صله و محلی از اعراب ندارد.] (فعل مضارع و فاعل ضمیر مستتر هو)
عِندَهُ ← (عِندَ)ظرف مکان متعلق به يَشْفَعُ, اسم, مبنی بر فتح+ (هُ)ضمیر, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی( مفعول فیه+ مضاف الیه)
إِلَّا ← ادات حصر
بِإِذْنِهِ ← (بـِ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (إِذْنِ)اسم, معرفه به اضافه, معرب+ (هِ)ضمیر, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی (جارومجرور متعلق به محذوف حال+ مضاف الیه)
يَعْلَمُ ← فعل مضارع, مفرد مذکر غایب, (ع ل م), صحیح_سالم, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, معرب (فعل و فاعل ضمیر مستتر هو)
مَا ← اسم موصول مشترک, معرفه, مبنی بر سکون (مفعول و محلاً منصوب)
بَيْنَ ← ظرف مکان متعلق به محذوف صله, اسم, مبنی بر فتح (مفعول فیه)
أَيْدِي← اسم منقوص, جمع, مذکر مجازی, معرفه به اضافه, معرب (مضاف الیه و تقدیراً مجرور)
هِمْ ← ضمیر متصل, جمع مذکر, اسم, معرفه, مبنی بر سکون(مضاف الیه و محلاً مجرور)
وَمَا ← واو عطف+ معطوف
خَلْفَ← ظرف مکان متعلق به محذوف صله, اسم, مبنی بر فتح (مفعول فیه)
هُمْ ← مضاف الیه و محلاً مجرور
وَ← واو عطف
لَا يُحِيطُونَ ← فعل نفی, جمع مذکر غایب, (ح ی ط), معتل_اجوف یایی, ثلاثی مزید_باب افعال, متعدی, معلوم, معرب (فعل و فاعل ضمیر بارز واو)
*اعلال: لایُحیطُون(ح ی ط)[باب افعال]⬅️یُحْیِطُ[اعلال به سکون]⬅️یُحِیْطُ[اعلال به قلب]⬅️یُحیطُ[صیغه ۳_لای نفی]⬅️لایُحیطُون
بِشَيْءٍ ← (بـِ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (شَيْءٍ)اسم, مفرد, مذکر مجازی, نکره, معرب (جارومجرور متعلق به لایُحیطُون)
مِّنْ عِلْمِهِ ← (مِّنْ)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+ (عِلْمِ)اسم, مفرد, معرفه به اضافه, معرب+ (هِ)ضمیر متصل, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی (جارومجرور+ متعلق محذوفش← صفت شَيْءٍ+ مضاف الیه و محلاً مجرور)
إِلَّا ← ادات حصر
بِمَا ← (بِـ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (مَا)اسم موصول مشترک, معرفه, مبنی بر سکون (جارو مجرور متعلق به محذوف)
شَاءَ ← فعل ماضی, مفرد مذکر غایب, (ش ی ء), معتل_اجوف واوی/ مهموز اللام, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, مبنی
[جمله صله و محلی از اعراب ندارد.] (فعل و فاعل ضمیر مستتر هو)
*اعلال: شاءَ(ش ی ء) ⬅️شَیَءَ[اعلال به قلب]⬅️شَاءَ
وَسِعَ ← فعل ماضی, مفرد مذکر غایب, (و س ع), معتل_مثال واوی, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, مبنی
كُرْسِيُّ ← اسم منقوص, مفرد, معرب, معرفه به اضافه (فاعل و تقدیراً مرفوع)
هُ← مضاف الیه و محلاً مجرور
السَّمَاوَاتِ ← مفعول و محلاً منصوب
وَالْأَرْضَ ← واو عطف+ معطوف
وَ← واو عطف
لَا يَئُودُهُ ← فعل نفی, مفرد مذکر غایب, (ء و د), مهموز الفاء_اجوف واوی, ثلاثی مجرد, متعدی, معلوم, معرب+ (هُ)ضمیر متصل منصوبی, مفرد مذکر, اسم, معرفه, مبنی (فعل+ مفعول و محلاً منصوب)
حِفْظُ← اسم, مفرد, معرب, معرفه به اضافه (فاعل و لفظاً مرفوع)
هُمَا ← ضمیر, مثنی, اسم, معرفه, مبنی بر سکون (مضاف الیه و محلاً مجرور)
وَهُوَ ← واو عطف+ مبتدا و محلاً مرفوع
الْعَلِيُّ ← اسم ذوالام, معرفه, معرب (خبر و لفظاً مرفوع)
الْعَظِيمُ← اسم ذوالام, معرفه, معرب (خبر دوم و لفظاً مرفوع)
لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَن يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ لَا انفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ(256)
لَا← حرف, عامل, مبنی بر سکون (لای نفی جنس)
إِكْرَاهَ← اسم, مفرد, مبنی بر فتح (اسم لَا)
فِي الدِّينِ←(فِي)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+ (الدِّينِ)اسم ذوالام, معرفه, معرب (جارومجرور+ متعلق محذوفش← خبر لَا)
قَد← حرف, غیر عامل, مبنی
_حرف تحقیق
تَّبَيَّنَ←فعل ماضی, مفرد مذکر غایب, (ب ی ن), معتل_اجوف یایی, ثلاثی مزید_باب تفعل, لازم, معلوم, مبنی فعل
الرُّشْدُ← اسم ذوالام, معرفه, معرب (فاعل و لفظاً مرفوع)
مِنَ الْغَيِّ←(مِّنْ)حرف جر, عامل, مبنی بر فتح+ اسم ذوالام, معرفه, معرب (جارومجرور متعلق به محذوف)
فَـ← حرف, غیر عامل, مبنی (فاء استیناف)
مَن← اسم شرط جازم, عامل, نکره, مبنی (مبتدا و محلاً مرفوع)
يَكْفُرْ←فعل مضارع مجزوم, مفرد مذکر غایب, (ک ف ر), صحیح_سالم, ثلاثی مجرد, لازم, معلوم, معرب, فعل شرط (فعل و فاعل ضمیر مستتر هو)
بِالطَّاغُوتِ←(بـِ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (الطَّاغُوتِ)اسم ذوالام, معرفه, معرب (جارومجرور متعلق به يَكْفُرْ)
وَ← واو عطف
يُؤْمِن←فعل مضارع, مفرد مذکر غایب, (ء م ن), مهموز الفاء, ثلاثی مزيد_باب افعال, لازم, معلوم, معرب (فعل و فاعل ضمیر مستتر هو)
بِاللَّهِ←(بـِ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (اللّهِ)لفظ جلاله, اسم عَلَم, معرفه, معرب (جارومجرور متعلق به يُؤْمِن)
فَـ← فاء رابطه برای جواب شرط
قَدِ←حرف تحقیق
اسْتَمْسَكَ←فعل ماضی, مفرد مذکر غایب, (م س ک), صحیح_سالم, ثلاثی مزيد_باب استفعال, متعدی, معلوم, مبنی, جواب شرط (فعل و فاعل ضمیر مستتر هو)
بِالْعُرْوَةِ←(بـِ)حرف جر, عامل, مبنی بر کسر+ (الْعُرْوَةِ)اسم ذوالام, معرفه, معرب, غیر منصرف (جارومجرور متعلق به اسْتَمْسَكَ)
الْوُثْقَىٰ← افعل تفضیل مونث, اسم مقصور, معرفه به ال, معرب, مشتق (صفت)
لَا← لای نفی جنس
انفِصَامَ← اسم, معرب, مبنی بر فتح (اسم لَا)
لَهَا← (لـَ)حرف جر, عامل, مبنی بر فتح+ (هَا)ضمیر, مفرد مونث, اسم, معرفه, مبنی (جارومجرور+ متعلق محذوفش← خبر لَا)
وَ← واو استیناف
اللَّهُ← لفظ جلاله, اسم عَلَم, معرفه, معرب (مبتدا و لفظاً مرفوع)
سَمِيعٌ← اسم, معرب, نکره ( خبر و لفظاً مرفوع)
عَلِيمٌ← اسم, معرب, نکره (خبر دوم و لفظاً مرفوع)
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ(257)
اللَّهُ ← لفظ جلاله, اسم عَلَم, معرفه, معرب (مبتدا و لفظاً مرفوع)
وَلِيُّ ← اسم, مفرد, معرب ( خبر و لفظاً مرفوع)
الَّذِينَ ← اسم موصول خاص, جمع مذکر, معرفه, مبنی بر فتح (مضاف الیه و محلاً مجرور)
آمَنُوا ← فعل ماضی, جمع مذکر غایب, (ء م ن), مهموز الفاء, ثلاثی مزيد_باب افعال, لازم, معلوم, مبنی
[جمله صله و محلی از اعراب ندارد.] فعل و فاعل ضمیر بارز واو
یُخرِجُ←فعل مضارع, مفرد مذکر غایب, (خ ر ج), صحیح_سالم, ثلاثی مزيد_باب افعال, متعدی, معلوم, معرب فعل و فاعل ضمیر مستتر هو
هُم ← ضمیر, جمع مذکر, اسم, معرفه, مبنی (مفعول و محلاً منصوب)
مِّنَ الظُّلُمَاتِ ← (مِّنَ)حرف جر, عامل, مبنی+ (الظُّلُمَاتِ)اسم, جمع, معرفه به ال, معرب (جارومجرور متعلق یُخرِجُ)
إِلَى النُّورِ ← (إِلَى)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+(النُّورِ)اسم, مفرد, معرفه به ال, معرب (جارومجرور متعلق به یُخرِجُ)
وَ← واو عطف
الَّذِينَ ← مبتدا و محلاً مرفوع
كَفَرُوا ←فعل ماضی, جمع مذکر غایب, (ک ف ر), صحیح_سالم, ثلاثی مجرد, لازم, معلوم, مبنی
[جمله صله و محلی از اعراب ندارد] فعل و فاعل ضمیر بارز واو
أَوْلِيَاؤُ← اسم, جمع, معرفه به اضافه, معرب (مبتدا و لفظاً مرفوع)
هُمُ ← مضاف الیه و محلاً مجرور
الطَّاغُوتُ ← اسم, معرفه به ال, معرب (خبر و لفظاً مرفوع)
أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ← در محل رفع خبر الذین
يُخْرِجُونَ← فعل مضارع, جمع مذکر غایب, (خ ر ج), صحیح_سالم, ثلاثی مزيد_باب افعال, متعدی, معلوم, معرب فعل و فاعل ضمیر بارز واو
هُم ← مفعول و محلاً منصوب
مِّنَ النُّورِ ← جارومجرور متعلق به يُخْرِجُونَ
إِلَى الظُّلُمَاتِ ← جارومجرور متعلق به يُخْرِجُونَ
أُولَٰئِكَ ← اسم اشاره, جمع, معرفه, مبنی بر فتح ( مبتدا و محلاً مرفوع)
أَصْحَابُ ← اسم, مذکر, جمع, معرفه به اضافه, معرب (خبر و لفظاً مرفوع)
النَّارِ ← اسم, معرفه به ال, مفرد, مذکر مجازی, معرب (مضاف الیه و لفظاً مجرور)
هُمْ ← مبتدا و محلاً مرفوع
فِيهَا ← (فِي)حرف جر, عامل, مبنی بر سکون+(هَا)ضمیر, مفرد مونث, اسم, معرفه, مبنی بر سکون (جارومجرور متعلق به خَالِدُونَ)
خَالِدُونَ← اسم فاعل, جمع مذکر, مشتق, معرب
خبر
نکات ترجمه افعال عربی
1. قد + فعل ماضی معادل ماضی نقلی یا ساده
مثال: قد كَتَبَ : نوشته است يا نوشت
2. قد + فعل مضارع معادل گاهی، شاید + مضارع اخباری
مثال: قد يكتبونَ : گاهی ( شاید) می نویسند ( بنویسند )
3. فعل ماضی + فعل ماضی معادل ماضی بعید یا ساده
مثال: اشتَرَیْتُ كتاباً رأيتُهُ في المكتَبَة :
کتابی را خریدم که آن را در کتابخانه دیدم ( دیده بودم)
4. فعل مضارع + فعل مضارع معادل مضارع التزامی( مضارع اخباري)
مثال: نُفَتِّشُ عَن كتاباً يُعجِبُنا :
دنبال کتابی می گردیم که ما را به شگفت وا می دارد ( به شگفت وا دارد)
5. فعل ماضی+ فعل مضارع معادل ماضی استمراری
مثال: أنا إنْتَخَبْتُ فرعاً أُحِبُّهُ :
من رشته اي را انتخاب كردم كه آن را دوست می داشتم .
6. لعلّ، لیت + فعل مضارع معادل مضارع التزامی
مثال: لَعَلَّكُم تَعقِلونَ :
شايد شما خردورزي كنيد ( بكنيد )
مثال: لَیتَني أُشَرِّفُ إلي مَكّةَ مَرَّةً أُخرَى :
كاش بار ديگر به مکه مشرف شوم .
7. لیت + فعل ماضی معادل ماضی استمراری یا بعید
مثال: لَيتَ التلاميذَ وَ التلميذاتِ قَرَأتُم الدروسَ حتي يَنجَحوا في إمتِحانات النهاية : كاش دانش أموزان درس ها را خوانده بودند (مي خواندند) تا در امتحانات نهايي موفق شوند .
8. کان + فعل مضارع معادل ماضی استمراری
مثال: كنتم لا تعلمونَ : شما نمي دانستيد .
9. کان + فعل ماضی معادل ماضی بعید
مثال: كانوا يَقرَؤونَ الدرسَ: درس را خوانده بودند
11. لم + فعل مضارع معادل ماضی ساده منفی یا ماضی نقلی منفی
مثال: لَمْ تَذهَبا: نرفتيد، نرفتند يا نرفته اند يا نرفته ايد (با توجه به صيغه ترجمه شود)
12. لمّا + فعل مضارع معادل هنوز + ماضی ساده منفی یا ماضی نقلی منفی
مثال: لمّا يَكتُبْ: (هنوز) ننوشته يا ننوشته است
13. لَمّا + ماضي معادل هنگامی که، زمانی که ، وقتی که
مثال: لَمّا ذهَبَ: هنگامی که رفت
14. لَن + مضارع معادل مستقبل منفی
مثال: لَنْ يَذهَبوا : (هرگز) نخواهند رفت .
15. سَ یا سوف + مضارع معادل مستقبل مثبت
مثال: سَیَکتُبُ (سَوفَ یَکتُبُ): خواهد نوشت
16. أنْ ، لِ، كَي ، لِكَي ، حَتّى + مضارع معادل مضارع التزامي
مثال: أنْ يَذهَبنَ: كه بروند
مثال: كَي يَذهَبا: تا اينكه بروند
17. لا نهي + اول شخص و سوم شخص مضارع معادل نبايد + مضارع التزامي
مثال: لا يَسخَرْ : نبايد مسخره كند
لا يَتَجَسَّسوا : نبايد جاسوسي كنند
لا تَجَسَّسوا : جاسوسي نكنيد
18. لِ امر+ اول شخص و سوم شخص مضارع معادل بايد + مضارع التزامي
مثال: لِيَجتَهِدوا لِيَنجَحوا:
بايد تلاش كنند تا موفق شوند .
سخت ترین جمع ها در زبان عربی
١ ــ طاووس : طَوَاوِيس .
٢ ــ هُدْهُد : هَدَاهِد .
٣ ــ عُقَابٌ : أَعْقُبٌ .
٤ ــ غُرَابٌ : غِرْبَانٌ
٥ ــ جَرْوٌ : جِرَاءٌ .
٦ ــ حِرْبَاءٌ : حَرَابيّ .
٧ ــ دَاءٌ : أَدْوَاءٌ .
٨ ــ مُخ : مِخَاخ ــ أَمخاخ ــ مِخَخَة .
٩ ــ جَبين : أَجْبُن ــ أَجْبِنَة ــ جُبْن .
١٠ ــ دُنــْـيَا : دُنىً .
١١ ــ نَوَاةٌ : نَوىً .
١٢ ــ مِطْرَقة : مَطَارِق .
١٣ ــ دلو : دِلاء ـ دُلِيُّ .
١٤ ــ إليّ : آلاء .
١٥ ــ إِمبَرَاطُورٌ : أَبَاطِرَةٌ .
١٦ ــ بُؤبُؤ : بَيابي .
١٧ ــ ضَبَابٌ : أَضِبَّةٌ .
١٨ ــ فِيلٌ : فِيَلَةٌ .
١٩ ــ اُمرُؤٌ : رِجَالٌ .
٢٠ ــ اِمـْرَأَةٌ : نَسَاءٌ و نِسْوْةٌ .
٢١ ــ عَنْدَلِيبٌ : عَنَادِلُ . ممنوع من الصرف لا ينون .
٢٢ ــ أَخْطُبُوطٌ : أَخَاطِبُ . ممنوع من الصرف .
٢٣ ــ سَفَرْجَلٌ : سَفَارِجُ . ممنوع من الصرف .
٢٤ ــ عَنـْكَبُوتٌ : عَنَاكِبُ . ممنوع من الصرف .
٢٥ ــ فِرْدَوْسٌ : فَرَادِيسُ . ممنوع من الصرف .
٢٦ ــ عَرْقَلَةُ : عَراقِيلُ . ممنوع من الصرف .
٢٧ ــ يَاقُوتٌ : يَوَاقِيتُ . ممنوع من الصرف .
٢٨ ــ لُؤْلُؤٌ : لَآلِئُ . ممنوع من الصرف .
٢٩ ــ كَوْثَرٌ : كَوَاثِرُ . ممنوع من الصرف .
٣٠ ــ رهط : أرْهط ـ أراهيط .
٣١ ــ خَليل : أخلاء ـ خلان .
٣٢ــ خل : أخلال .
٣٣ــ خُلل : خِلال .
٣٤ ــ كُفء : أكْفَاء ـ أكْفِياء .
٣٥ــ كفيف : أكِفَّاء .
٣٦ــ صَاع : أَصْوُعٌ .
٣٧ــ باطل : أباطيل .
٣٨ــ نهار : أنهُر ـ نُهُر .
٣٩ــ غضنفر : غضافر .
٤٠ــ قِنطار : قناطير .
٤١ــ رغيف : رُغفان .
٤٢ــ كروان : كَرَاوِين .
٤٣ــ هواء : أهوية .
٤٤ــ خازن : خَزَنة .
٤٥ــ عقال : عُقل .
٤٦ــ هرة : هرر .
٤٧ــ سائح : سُيّّاح .
٤٨ ــ مضمار : مضامير .
٤٩ــ بلعوم : بلاعيم .
٥٠ــ سَيِّد : سَادةٍ ـ جمع الجمع : ساداتٍ .
٥١ــ سكر : سكر هي جمع تكسير مفردها : سكرة .
٥٢ــ الجُؤْجُؤُ : { الصدر } : الجآجِئُ .
شغلها بر وزن فَعّال
طیّار =خلبان
طراح = طرحریز، نقشهکش
سیّاح=گردشگر
بنّاء= خانه ساز
جلّاد=مجری فرمان قتل
جرّاح=دکتر جراح
رقّاص=رقصنده در مجالس
حجّار=سنگ تراش
حلّاج= پنبه زن
ندّاف=لحاف دوز
صفّار=رویگر، مسگر
عطّار=عطرفروش، داروفروش
جبّار= شکسته بند
هزّال=دلقک، لطیفهپرداز
خمّار=باده فروش
تمّار=خرمافرش
عصّار= روغن ساز
رمّال=فالگیر
خطّاط=خوشنویس، خوشنگار
سبّاک=لولهکش
صبّاغ =رنگرز، رنگفروش
سکّاک=چاقوساز
بزّاز=پارچه فروش
دقّاق=آرد فروش
خرّاط= چوب تراش
نجّار=درودگر، چوبساز
بقّال= ترهفروش، غلهفروش
حدّاد= آهنگر، زندانبان
صیّاد=شکارچی
قنّاد=شیرینیپز
دبّاغ= پوستفروش
علّاف= علوفه فروش
سرّاج=سازندهٔ زین اسب
قصّاب (جزّاز)= گوشت فروش ،قصاب
طبّاخ= آشپز
خبّاز= نانوا
دلّال= واسطه معامله
خرّاز= فروشنده لوازم خیاطی
کفاش= دوزندهٔ کفش
دلّاک=سلمانی
غسّال= مرده شور
سمّاک= ماهیفروش
بنّاء= معمار،خانه ساز
جلّاد=مجری فرمان قتل
رقّاص=رقصنده در مجالس
حجّار= سنگ تراش
حلّاج=پنبه زن
ندّاف=لحاف دوز
صفّار=رویگر، مسگر
عطّار=عطرفروش، داروفروش
جبّار=شکسته بند
حمّال=باربر
شجّار=دانشمند گیاه شناس
ضرّاب=سکه زن
مدّاح= ستایشگر، خواننده شعر آیینی
نسّاج=بافنده پارچه
کنّاس=رفتگر
مشّاط=آرایشگر
سنّان= دندانساز
فرّاش= خدمتکار
نقّاش (رسّام)= تصویرگر
سلّاخ= آنکه پوست حیوان را میکـَنـَد.
ملّاح (بحّار)= ناخدا، کشتیبان
فلّاح= کشاورز، برزگر
نقّال= قصهگو
جمّال= شتربان
صرّاف(فلّاس)= داد و ستدکنندهٔ پول
صیّاغ= زرگر، جواهرساز
لبّاد= نمد مال، نمدفروش
طبّال=طبل زن، دهل زن
خیّاط=دوزنده
عکّاس= آنکه عکس میگیرد
صحّاف=کسی که کتاب تعمیر میکند
فخّار=سفالگر، سفالپز
حکّاک=نگینساز، مُهرساز
حفّار=چاه کن، گورکن، کاوشگر
طرّار=راهزن، دزد، جیببر
نقّار= کسی که بر سنگ یا چوب کندهکاری کند.
خطّاب=سخنران، خطبه خوان
لحّام= جوشکار، لحیم کار
طحّان=آسیابان
سیّاف=شمشیر ساز
خیام=چادر دوز
نصّاب=نصبکننده
لبّاف=جوالباف، پلاس باف
در فعل ماضی و مضارع برای تشخیص نوع بناء به (لام الفعل) نگاه میکنیم
نصرَ مبنی بر فتح
نصرَا مبنی بر فتح
نصرُوا مبنی بر ضم
نصَرَتا مبنی بر فتح….
نصرنَ مبنی بر سکون….
رمی مبنی بر فتح مقدر
رَمَوا مبنی بر ضم مقدر….
رمَیتَ مبنی بر سکون…
یضرِبْنَ مبنی بر سکون
تضربَنَّ مبنی بر فتح…..
درفعل امر حاضر
صیغه اول اگر از فعل صحیح مبنی بر سکون( اُنصُرْ)
اگر از فعل معتل اللام باشد مبنی بر حذف حرف عله(ارم)
صیغه های بعدی مبنی بر حذف نون
صیغه ۱۲ مبنی بر سکون( اُنْصُرْن)