تعریف

اسمی است که بعد از ادات نداء واقع می شود و به وسیله آن ادات به سوی متکلم متوجه می شود.

اداة نداء

اداة نداء قریب(:أ/أي)
اداة نداء بعید:(آ/أیا/آي/هیا)
مشترک بین قریب و بعید:(یا)

اشکال منادی و اعراب

۱-مفرد معرفه(اسمی که مضاف یا شبه مضاف نباشد.مانند:یا موسی/یا هذ/یا رجلان.
در این صورت منادی مبنی بر رفع و محلا منصوب خواهد بود.

۲-مفرد نکره مقصوده(اسمی است که تعریف آن به واسطه ندا عارض شده و از آن فرد معینی قصد شده باشد).مانند:یا ارضُ ابلعی ماءک و یا سماءُ اقلعی
اعراب این نوع از منادی همانند قسم اول می باشد.

۳-مفرد نکره غیر مقصوده.مانند:یا رجلاً خذ بیدی

۴-مضاف.مانند:یا قومَنا اجیبوا داعی الله و ءامنوا به.

۵-شبه مضاف.مانند:یا طالعاً جبلاً

در ۳ قسم آخر منادی منصوب است. 

عامل نداء

این مسئله در بین علمای نحوی اختلافی می باشد،به این نحو که برخی معتقدند عامل منادی فعل محذوف است مانند(ادعوا)،و برخی حرف نداء را عامل منادی می دانند.

تنبیه

منادی باید از ال خالی باشد.در غیر ای صورت باید بین اداة نداء و منادی به وسیله(ایها)در مذکر و(ایتها)در مونث فاصله ایجاد شود.
البته این قاعده در لفظ جلاله(الله)استثناء شده است.
در این صورت(ای)و(ایة)منادی بوده در حالی که مبنی بر ضم است و کلمه(ها)برای تنبیه می باشد.همچنین اسم الف و لام دارد بعد اگر جامد باشد عطف بیان و اگر مشتق باشد صفت ایّ است.

تنبیه

گاهی حرف نداء حذف می شود:

۱-هر گاه منادی علم باشد.مانند:
یوسفُ اعرض عن هذا
۲-هر گاه منادی مضاف باشد.مانند:
ربنا لا تزغ قلوبنا
۳-هر گاه منادی ایّ باشد.مانند:
سنفرغُ لکم ایه الثقلان